Funkcja orientacji to na przykład węszenie przy ziemi lub w powietrzu, uważne patrzenie na określony cel, nasłuchiwanie. Do tej grupy zachowań można zaliczyć orientację przestrzenną i orientację co do kierunku.
Funkcji pielęgnacji ciała przyporządkowane są takie działania, jak drapanie się, otrząsanie, lizanie, obgryzanie pazurów i wygryzanie sobie pcheł, ocierania łapami oczu, uszu i nosa i pocieranie całym ciałem o przedmioty lub towarzysza.
Funkcja związana ze snem i odpoczynkiem łączy w sobie przeciąganie się, kopanie sobie jamy, kręcenie się w kółko przed ułożeniem, ziewanie i mrużenie oczu.

Oddawanie moczu, kału, wymiotowanie i saneczkowanie przy jednoczesnym opróżnianiu gruczołów okołoodbytowych należy do funkcji wydalania. Działania te mogą być wykorzystywane w określonych sytuacjach do podkreślania rangi społecznej. Jeżeli pies podnosi łapę i oddaje mocz, nieruchomo wpatrując się w innego psa, oznacza to, że go wyjątkowo nisko ceni.

Ziąjanie, stroszenie sierści i inne działania, mające na celu utrzymanie prawidłowej temperatury ciała, należą do funkcji poszukiwania optymalnego komfortu.

W większości z dotychczas opisanych funkcji istotną rolę odgrywały zachowania czysto instynktowne, niekoniecznie mające związek z bodźcami zewnętrznymi. Inaczej jest w kręgu zachowań seksualnych i macierzyńskich; w ich przypadku najistotniejszą rolę odgrywają wyzwalacze socjalne. Krycie, naskakiwanie na sukę, prezentowanie okolic narządów płciowych przez sukę w cieczce to typowe działania związane z seksualnością u psów. Znaczenie terenu przez samca także można tutaj przyporządkować, tudzież wzajemne obwąchiwanie się i oblizywanie, przyjmowanie postawy imponującej, schodzenie z drogi, walka, poddawanie się i wiele innych.

Krąg działań macierzyńskich to między innymi to, co suka robi przed i podczas porodu, potem pielęgnacja młodych, strzeżenie ich, nauka, zwracanie pokarmu, karanie szczeniąt (potrząsanie za kark, warknięcia, poszturchiwanie).
Zachowania infantylne także dają się dość jednoznacznie przyporządkować, a mają na celu wywołanie działań pielęgnacyjnych. Może to być skomlenie, poszturchiwanie, machanie ogonem, szturchanie łapą, przyjmowanie określonej pozycji. Psy zachowują się tak nie tylko wobec matki, ale także w stosunku do właściciela: chcąc wywołać u niego jakieś działania pielęgnacyjne, zachowują się dokładnie tak samo. Jeżeli Twój pies przychodzi i skrobie Cię łapą bądź Ci ją podaje, najczęściej oznacza to, że chce być głaskany, co w jego pojęciu jest działaniem pielęgnacyjnym. Niektórzy właściciele witani są przez psy liźnięciem w usta. Nie jest to, jak niektórzy sądzą, czuły pocałunek, lecz także zachowanie infantylne.

Szczenięta, liżąc sukę w pysk, doprowadzają do tego, że zwraca ona przed nimi spożyty wcześniej pokarm. Lizanie właściciela w usta jest właśnie taką formą zachowania, która przetrwała u dorosłego psa. Jeżeli Twój pies wita Cię w taki sposób, możesz go spokojnie i bez wyrzutów sumienia skarcić – suka także by to zrobiła, nie zezwoliłaby na takie zachowanie dojrzewającemu dziecku.
Funkcja unikania łączy takie zachowanie, jak ucieczka, schodzenie z drogi, chowanie się, przyjmowanie postawy pokornej wobec silniejszego. W pierwszym rzędzie zachowania takie mają na celu zapewnienie sobie bezpieczeństwa.
Przedstawiony podział jest szalenie pobieżny, mam jednak nadzieję, że pozwoli Ci trochę innym okiem spojrzeć na niektóre zachowania Twojego psa. Może nagle to, co dotychczas było dla Ciebie niejasne, stanie się zupełnie zrozumiałe? A może, uważnie obserwując, sam spróbujesz rozpoznać, do jakich kręgów funkcyjnych należy zachowanie psa? Niektóre mogą należeć do kilku naraz, pewnie szybko rzuci Ci się to w oczy. Chciałabym, żeby ten rozdział skłonił Cię do bardzo wnikliwego obserwowania zwierzęcia, gdyż często coś, co na pierwszy rzut oka może się wydawać jasne, po dokładniejszym przyjrzeniu się jasność traci – i na odwrót.